
คำนวณการใช้ “กากยางมะตอย” (Asphalt Millings)
คู่มือคำนวณการใช้ “กากยางมะตอย” (Asphalt Millings) สำหรับงานทำถนน
สำหรับช่างโยธาและผู้รับเหมา การคำนวณปริมาณกากยางมะตอยและจำนวนรถขนส่ง ถือเป็นหัวใจสำคัญที่จะช่วยควบคุมต้นทุนและทำให้งานบดอัดออกมาได้ความหนาตามมาตรฐาน บทความนี้ได้รวบรวมหลักการคิดค่ายุบตัว วิธีคำนวณน้ำหนัก และการประเมินเที่ยวรถไว้อย่างครบถ้วนครับ
1. ค่ายุบตัว (Compaction Factor) ที่ต้องรู้
กากยางมะตอยดิบ (ตอนหลวม) เมื่อผ่านการบดอัดแน่นแล้ว จะมีค่ายุบตัวอยู่ประมาณ 20% – 30% ดังนั้นเวลาทำงานจึงต้องเทเผื่อความหนาไว้เสมอ
ตัวอย่าง: ถ้าต้องการความหนาหลังบดอัดแน่นเสร็จแล้วที่ 5 เซนติเมตร
- ความหนาที่ต้องเทเผื่อ (ตอนหลวม): ต้องเทหนาประมาณ 6 – 6.5 เซนติเมตร
- ระยะที่ยุบลงไป: ประมาณ 1 – 1.5 เซนติเมตร
2. สูตรคำนวณปริมาณกากยางมะตอย (หน่วยเป็นตัน)
น้ำหนักของกากยางมะตอยดิบโดยทั่วไป 1 ลูกบาศก์เมตร (คิว) จะหนักประมาณ 2 ตัน สามารถใช้สูตรคำนวณหาน้ำหนักรวมได้ดังนี้:
กว้าง (เมตร) × ยาว (เมตร) × ความหนาที่เทเผื่อ (เมตร) × 2 (ตัน/คิว) = ปริมาณที่ต้องใช้ (ตัน)
3. การประเมินกำลังตักของรถขุด (PC200) และน้ำหนักต่อเที่ยว
ในหน้างานจริง เรามักใช้รถขุดขนาด PC200 ในการตักขึ้นรถบรรทุกเพื่อลำเลียงมาเทที่จุดงาน ซึ่งสามารถคำนวณปริมาณต่อเที่ยวรถได้ดังนี้:
- กำลังตักต่อครั้ง: รถขุด PC200 ปริมาตรบุ้งกี๋ปกติจะตักได้ครั้งละ 0.8 ถึง 1.0 ลูกบาศก์เมตร (คิว) ขึ้นอยู่กับความพูน
- ถ้าตัก 8 ครั้งต่อรถ 1 คัน: จะได้เนื้อวัสดุรวมประมาณ 6.4 ถึง 8 คิว
- น้ำหนักกากยางต่อเที่ยว: เมื่อนำปริมาตรมาคูณความหนาแน่น (1 คิว = 2 ตัน) รถตัก 8 ครั้ง จะได้น้ำหนักกากยางประมาณ 13 – 16 ตัน/เที่ยว
4. ตัวอย่างการคำนวณพื้นที่หน้างานจริง
โจทย์หน้างาน (จุดที่ 1): พื้นที่กว้าง 12 เมตร, ยาว 16 เมตร, จุดที่ลึกที่สุด 30 เซนติเมตร (คิดค่าความหนาเฉลี่ยเฉลี่ยแบบหลวมเผื่อบดอัดแล้วอยู่ที่ 16 เซนติเมตร หรือ 0.16 เมตร)
ขั้นตอนที่ 1: คำนวณน้ำหนักกากยางที่ต้องใช้ทั้งหมด
- สูตร: 12 ม. (กว้าง) × 16 ม. (ยาว) × 0.16 ม. (ความหนาเฉลี่ย) × 2 (น้ำหนักตัน/คิว)
- รวมกากยางที่ต้องใช้ทั้งหมด = 61.44 ตัน
ขั้นตอนที่ 2: คำนวณจำนวนเที่ยวรถบรรทุก (คิดที่หน้างานจริงสูงสุด 16 ตัน/เที่ยว)
- สูตร: 61.44 ตัน ÷ 16 ตันต่อเที่ยว
- จำนวนเที่ยวที่ต้องวิ่ง = 3.84 เที่ยว (แนะนำให้สั่งเผื่อเป็น 4 เที่ยวเต็ม)
สรุปสำหรับหน้างานนี้: เพื่อให้ได้ถนนที่บดอัดแน่นและเรียบเสมอกันตามระดับที่ต้องการ จะต้องสั่งกากยางมะตอยมาลงทั้งหมด 4 เที่ยวรถ (โดยใช้ PC200 ตักพูนๆ เที่ยวละ 8 ตัก) ครับ